A A A

Porady prawne

W OZ PZD w Bydgoszczy dyżur prawny sprawowany jest przez prawnika

1. Adam Amenda

 w każdy czwartek w godz. 09:00 - 12.00

Dyżury w siedzibie biura OZ PZD przy ul. Piotrowskiego 11 w Bydgoszczy
oraz pod numerem tel. 508 059 465



PRAWO DO DZIAŁKI PO ROZWIĄZANIU MAŁŻEŃSTWA PRZEZ ROZWÓD.

W przypadku rozwiązania małżeństwa przez rozwód małżonkowie, na których rzecz wspólnie było ustanowione prawo do działki, mają obowiązek zawiadomienia zarządu rodzinnego ogrodu działkowego w terminie 3 miesięcy od dnia ustania małżeństwa, któremu z nich przypadło prawo do działki. Uznać należy, że zawiadomienie to powinno być poparte stosownym dokumentem. Ewentualnie byli małżonkowie powinni przedstawić dowód wszczęcia postępowania sądowego o podział tego prawa.

Jeżeli żaden z byłych małżonków nie poinformuje stowarzyszenia ogrodowego, któremu z nich przypadło prawo do działki lub nie przedstawi dowodu wszczęcia postępowania sądowego o podział tego prawa, zarząd rodzinnego ogrodu działkowego powinien wyznaczyć im w tym celu dodatkowy termin, nie krótszy niż miesiąc. Wyznaczając termin, stowarzyszenie ogrodowe musi jednocześnie poinformować byłych małżonków, iż w braku udzielenia informacji w wyznaczonym dodatkowym terminie stowarzyszeniu będzie przysługiwać prawo do pozostawienia działki jednemu małżonkowi i pozbawienie drugiego małżonka prawa do działki poprzez rozwiązanie umowy dzierżawy działkowej. Wyznaczenie dodatkowego terminu powinno zostać doręczone za potwierdzeniem odbiorów, z których będą wynikały daty odbioru przez każdego z rozwiedzionych małżonków.

Jeżeli pomimo wyznaczenia dodatkowego terminu żaden z byłych małżonków nie poinformuje stowarzyszenia ogrodowego, któremu z nich przypadło prawo do działki lub nie przedstawi dowodu wszczęcia postępowania sądowego o podział tego prawa, stowarzyszenie ogrodowe może pozostawić prawo do działki jednemu z byłych małżonków, wypowiadając jednocześnie umowę dzierżawy działkowej w stosunku do drugiego z nich. Wypowiedzenie to powinno mieć formę pisemną pod rygorem nieważności oraz określać przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie.

Stan prawny na dzień: 30.05.2020



USTANIE CZŁONKOSTWA W PZD. WYGAŚNIĘCIE PRAWA DO DZIAŁKI W PZD.

Posiadanie prawa do działki w Polskim Związku Działkowców nie oznacza równoczesnego posiadania członkostwa w Polskim Związku Działkowców. Każdy członek stowarzyszenia ogrodowego musi posiadać prawo do działki, jednak nie każdy posiadacz prawa do działki musi być członkiem stowarzyszenia ogrodowego. W związku z powyższym utrata członkostwa w stowarzyszeniu ogrodowym nie powoduje automatycznego wygaśnięcia prawa do działki. Natomiast wygaśnięcie prawa do działki zawsze jest równoznaczne z utratą członkostwa.

Członkostwo w Polskim Związku Działkowców ustaje na skutek jego pozbawienia albo wygaśnięcia (§ 25 statutu PZD). Zgodnie z § 27 statutu PZD pozbawienie członkostwa może nastąpić w razie rażącego naruszenia przepisów ustawy, postanowień statutu, regulaminu ROD, zasad współżycia społecznego oraz działania na szkodę PZD. Natomiast wygaśnięcie członkostwa następuje m.in. w chwili śmierci, zrzeczenia się członkostwa czy też wygaśnięcia prawa do działki (§ 26 statutu PZD). Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych prawo do działki wygasa m.in. w przypadku wypowiedzenia umowy dzierżawy działkowej bądź jej rozwiązania za porozumieniem stron.

Stan prawny na dzień: 30.03.2020



KOMU MOŻE PRZYSŁUGIWAĆ PRAWO DO DZIAŁKI?

Zgodnie z definicją zawartą w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych działkowcem jest pełnoletnia osoba fizyczna uprawniona do korzystania z działki w rodzinnym ogrodzie działkowym na podstawie prawa do działki. Zasadą jest zatem zawarcie umowy dzierżawy działkowej tylko z jedną osobą fizyczną jako dzierżawcą działki. Nie została więc przewidziana możliwość zawierania umowy dzierżawy działkowej z więcej niż jedną osobą fizyczną jako dzierżawcą, z wyjątkiem sytuacji, w której działkowcami mogą być oboje małżonkowie. Umowa może być bowiem również zawarta z małżonkiem działkowca, jeżeli żąda ustanowienia prawa do działki wspólnie ze swoim współmałżonkiem. Podkreślić należy, że prawo do działki nie może zostać ustanowione wspólnie z inną osobą bliską niż małżonek. Prawo do działki nie może również zostać ustanowione z konkubentem działkowca. W związku z tym zarząd ROD powinien zweryfikować na podstawie aktualnego aktu małżeństwa, czy osoby ubiegające się o ustanowienie wspólnego prawa do działki pozostają w związku małżeńskim.

Wyjaśnić należy również, że w razie śmierci jednego z małżonków prawo do działki, które przysługiwało obojgu małżonkom, przypada drugiemu małżonkowi.

 Stan prawny na dzień: 30.01.2020




SKUTKI WYPOWIEDZENIA UMOWY DZIERŻAWY DZIAŁKOWEJ

Z chwilą upływu terminu wypowiedzenia umowy dzierżawy działkowej prawo do działki wygasa. W takiej sytuacji działkowcowi przysługuje wynagrodzenie za znajdujące się na działce i wykonane zgodnie z prawem nasadzenia, urządzenia i obiekty stanowiące jego własność.

Warunki zapłaty i wysokość wynagrodzenia, o którym mowa powyżej powinny zostać ustalone w drodze porozumienia pomiędzy stowarzyszeniem ogrodowym i działkowcem, którego prawo do działki wygasło. Porozumienie to powinno również wskazywać, że w kompleksowy sposób reguluje kwestię rozliczenia finansowego pomiędzy byłym działkowcem a stowarzyszeniem ogrodowym. Jeżeli z jakichkolwiek powodów nie dojdzie do zawarcia porozumienia (np. w przypadku nie dojścia do porozumienia w kwestii wysokości wynagrodzenia lub braku kontaktu z byłym działkowcem) stowarzyszenie ogrodowe może wystąpić do sądu z żądaniem sprzedaży nasadzeń, urządzeń i obiektów w drodze licytacji. Postanowienie sądu o przysądzeniu własności nasadzeń, urządzeń i obiektów jest równoznaczne z ustanowieniem prawa do działki przez stowarzyszenie ogrodowe.

Z powyższego wynika, że zarząd ROD, w przypadku braku porozumienia z działkowcem, nie powinien samodzielnie zbywać nasadzeń, urządzeń i obiektów znajdujących się na działce, lecz wystąpić do sądu z żądaniem sprzedaży w drodze licytacji sądowej.

 Stan prawny na dzień: 30.01.2020



PRZENIESIENIE PRAWA DO DZIAŁKI

Pomimo długiego już czasu obowiązywania ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych nadal pojawiają się pytania działkowców dotyczące formy przeniesienia prawa do działki w rodzinnym ogrodzie działkowym.

Z przeniesieniem prawa do działki mamy do czynienia w sytuacji, gdy dla danej działki w rodzinnym ogrodzie działkowym ustanowione zostało wcześniej prawo dzierżawy na rzecz działkowca, a następnie działkowiec ten zbywa to prawo na rzecz innej osoby. Umowa przeniesienia prawa do działki nie wymaga formy aktu notarialnego, lecz wymaga formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Taksa notarialna (wynagrodzenie notariusza) w przypadku formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi jest niższa niż w przypadku formy aktu notarialnego. Należy jednak pamiętać, że notariusz nie przechowuje umów z podpisami notarialnie poświadczonymi. Zatem w przypadku jej zagubienia przez stronę nie będzie możliwości uzyskania jej odpisu od notariusza. Podkreślić należy, że umowa przeniesienia prawa do działki zawarta bez podpisów notarialnie poświadczonych jest nieważna.

Aby przeniesienie prawa do działki było skuteczne względem stowarzyszenia ogrodowego konieczne jest zatwierdzenie tego przeniesienia przez zarząd rodzinnego ogrodu działkowego, w którym znajduje się dana działka. W tym celu osoba zainteresowana powinna złożyć stosowny wniosek o zatwierdzenie przeniesienia prawa do działki do zarządu rodzinnego ogrodu działkowego, który będzie miał dwa miesiące na złożenie oświadczenia w przedmiocie zatwierdzenia (lub odmowy), które powinno przyjąć formę uchwały. Jeśli w ciągu tego terminu zarząd rodzinnego ogrodu działkowego nie podejmie żadnej decyzji, będzie to oznaczało zatwierdzenie przeniesienia praw do działki.

 Stan prawny na dzień: 30.01.2020


Nabycie działki przez osobę bliską po zmarłym samotnym działkowcu

Nabycie działki przez wnuka (za życia i po śmierci działkowca)

Nabycie działki przez cudzoziemca

Dopisanie małżonka do działki

Nabycie działki przez współmałżonka zmarłego działkowca

Nabycie innej działki przez współmałżonka

Stanowisko Prezydium Krajowej Rady Polskiego Związku Działkowców z dnia 19 lipca 2017 r. w sprawie cudzoziemców w rodzinnych ogrodach działkowych

Stanowisko Krajowego Zarządu Polskiego Związku Działkowców z dnia 9 maja 2018 r. w sprawie ustanawiania praw do działki na rzecz współmałżonka

Nabycie działki przez konkubentów

Nabycie działki przez narzeczonych

Zmiana działek w róznych ROD

Zapisanie działki w oświadczeniu złożonym do Zarządu ROD

Opłaty przy nabyciu działki

Komunikat Krajowego Zarządu Polskiego Związku Działkowców z dnia 7 kwietnia 2020 r. w sprawie przenoszenia prawa do działki w ROD podczas obowiązującego stanu epidemii

 


Jak zmieniały się parametry działek, altan oraz ogrodzeń i jakie ma to znaczenie w kontekście naruszeń przepisów PZD przez działkowca? 

Przepisy prawne w zakresie parametrów działek, obiektów i urządzeń znajdujących się na działce w ROD zmieniały się w następujący sposób:

Powierzchnia działek

  • od 100 do 500 m2, w ogrodach czasowych – do 1500 m2 (zapis obowiązujący w ustawie o POD z 1949 r. od 4.04.1949 r. do 11.05.1981 r.)
  • w zależności od rodzaju i położenia gruntów oraz warunków geodezyjnych powierzchnię działek ustalało się w granicach od 300 do 500 m2; w czasowych ogrodach Polski Związek Działkowców, za zgodą terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, mógł ustalić większą powierzchnię wszystkich lub niektórych działek w danym ogrodzie, nie przekraczającą jednak 1500 m2 (zapis obowiązujący w ustawie o POD z 1981 r. od 12.05.1981 r. do 31.12.1998 r.)
  • w zależności od rodzaju i położenia gruntów oraz warunków geodezyjnych, powierzchnię działek ustalało się w granicach od 300 m2 do 500 m2, a w ogrodach czasowych Polski Związek Działkowców, za zgodą zarządu gminy, mógł ustalić większą powierzchnię wszystkich lub niektórych działek w danym ogrodzie, nie większą jednak niż 1.500 m2 (zapis obowiązujący w ustawie o POD z 1981 r. od 01.01.1999 r. do 20.09.2005 r.)
  • powierzchnię działki ustalało się w granicach od 300 do 500 m2 (zapis obowiązujący w ustawie o ROD z 2005 r. od 21.09.2005 r. do 18.01.2014 r.)
  • powierzchnia działki nie mogła przekroczyć 500 m2, brak dolnej granicy (zapis obowiązujący w ustawie o ROD z 2013 r. od 19.01.2014 r. do dnia dzisiejszego).

 

Wymiary altan

  • powierzchnia do 12 m2 (zapis obowiązujący w Regulaminie ROD okresie od 1.07.1965 r.)
  • powierzchnia zabudowy na terenach ROD o lokalizacji stałej – do 20m2, a jej wysokość – 3m (zapis obowiązujący w Regulaminie ROD okresie od 14.12.1977 r.)
  • powierzchnia zabudowy – do 20 m2 w ogrodach znajdujących się w granicach miast, do 35m2 w ogrodach znajdujących się poza granicami miast, wysokość do 4 m (zapis obowiązujący w Regulaminie ROD okresie od 1.01.1982 r. do 31.12.1986 r.)
  • powierzchnia zabudowy – do 25 m2 w ogrodach miejskich i do 35 m2 w ogrodach podmiejskich, wysokość – 4 m. W przypadku budowy altany o dachu dwuspadowym, którego płaszczyzny stykają się pod kątem ostrym, wysokość mogła być większa niż 4m, nie mogła jednak przekroczyć – 5m. (zapis obowiązujący w Regulaminie ROD w okresie od 1.01.1987 r. do 31.12.1994 r.)
  • powierzchnia zabudowy – do 25 m2 w ogrodach miejskich i do 35 m2 w ogrodach podmiejskich, wysokość – do 5 m przy dachu dwuspadowym i do 4 m przy innym kształcie dachu. (zapis obowiązujący w Regulaminie ROD w okresie od 1.01.1995 r. do 30.06.2004 r.)
  • powierzchnia zabudowy – do 25 m2 w ogrodach w granicach miast i do 35 m2 w ogrodach poza granicami miast, wysokość – do 5 m przy dachu dwuspadowym i do 4 m przy innym kształcie dachu. (zapis obowiązujący w Regulaminie ROD w okresie od 1.07.2004 r. do 28.02.2014 r.)
  • powierzchnia zabudowy – do 35m2, wysokość – do 5 przy dachu dwuspadowym stromym i do 4 m przy innym kształcie dachu (zapis obowiązujący w Regulaminie ROD w okresie od 1.03.2014 r. do 31.12.2015 r.).
  • powierzchnia zabudowy – do 35m2, wysokość – do 5 przy dachu stromym i do 4 m przy dachu płaskim (zapis obowiązujący w Regulaminie ROD w okresie od 1.01.2016 r. do dnia dzisiejszego. W ustawie o ROD został on wprowadzony nowelą i zaczął obowiązywać od 30.04.2015 r. )

 

Odległość altany od granicy

  • nie mniejsza niż 3 m (zapis obowiązujący w Regulaminie ROD okresie od 3.07.1959 r. do 30.06.1965 r.)
  • nie mniejsza niż 3m, chyba że plan zagospodarowania ogrodu przewidywał inaczej (zapis obowiązujący w Regulaminie ROD w okresie od 1.07.1965 r. do 31.12.1994 r.)
  • nie mniejsza niż 3 m. W przypadku, gdy plan zagospodarowania ROD określa miejsce usytuowania altan, działkowiec zobowiązany jest do wybudowania altany zgodnie z tym planem. (zapis obowiązujący w Regulaminie ROD w okresie od 1.01.1995 r. do 31.12.2018 r.)
  • nie mniejsza niż 3 m. W przypadku niemożności spełnienia tego warunku ze względu na ukształtowanie działki, postanowienie ust. 6 stosuje się odpowiednio tj. jeżeli plan zagospodarowania ROD określa miejsce usytuowania altany działkowej, działkowiec może wybudować altanę działkową tylko zgodnie z tym planem. W przypadku braku planu zagospodarowania, zarząd ROD określa w drodze uchwały miejsce usytuowania altany działkowej, które powinno zapewniać funkcjonalność działki oraz być możliwie najmniej uciążliwe dla działkowców z sąsiednich działek (zapis obowiązujący w Regulaminie ROD w okresie od 1.01.2019 r. do dnia dzisiejszego)

 

Wysokość ogrodzenia

  • po uzgodnieniu z zarządem na terenie działki mogły być tylko ogrodzenia oddzielające działkę od alei ogrodowej, do 75 cm (zapis obowiązujący w Regulaminie ROD w okresie od 3.07.1959 r. do 30.06.1965 r.)
  • po uzgodnieniu z zarządem na terenie działki mogły być tylko ogrodzenia oddzielające działkę od alei ogrodowej, do 1 m (zapis obowiązujący w Regulaminie ROD w okresie od 14.12.1977 r.)
  • do 1 m (zapis obowiązujący w Regulaminie ROD w okresie od 1.01.1982 r. do dnia dzisiejszego)

 

Dla oceny zgodności z prawem powierzchni działki, wymiarów altany, odległości altany od granicy czy też wysokości ogrodzenia należy brać pod uwagę stan prawny obowiązujący w dacie wykonania danego urządzenia, obiektu na działce w ROD. W przypadku stwierdzenia, że np. altana została wybudowana w odległości od granicy działki zgodnie w przepisami prawa obowiązującymi na dzień jej wykonania, ale niezgodnie z przepisami obecnie obowiązującymi, zarząd ROD nie ma podstaw prawnych do nakazania działkowcowi przebudowy altany, aby odpowiadała ona aktualnemu stanowi prawnemu. Tym bardziej zarząd ROD nie podstaw do zastosowania sankcji ustawowych wobec działkowca m.in. w postaci wypowiedzenia umowy dzierżawy działkowej.

MAP


Czy działkowiec może zamontować kamerę na działce? 

Regulamin ROD ani inne przepisy obowiązujące w PZD nie zabraniają działkowcowi montowania kamer na działce rodzinnej. Należy więc uznać, że jest on uprawniony do instalacji monitoringu na swojej działce m.in. w celu zapewnienia bezpieczeństwa osób na niej przebywających, czy też ochrony mienia ogrodowego (przed dewastacją lub kradzieżą). Jest to działanie uzasadnione zarówno w ramach porządku prawnego, jak i wykonania praw wynikających z umowy dzierżawy działkowej.

Jednakże, jak każde prawo, również i to prawo podlega ograniczeniom. Tym ograniczeniem jest sfera praw osobistych przysługujących innym osobom. Innymi słowy, prawo działkowca do podjęcia ustalonych działań dotyczących bezpieczeństwa kończy się tam, gdzie zaczyna się prawo innego działkowca m.in. do prywatności i do wizerunku.

Należy zatem przyjąć, że można instalować na działce w ROD kamerę rejestrującą obraz lub dźwięk. Nie może ona jednak obejmować swoim zasięgiem sąsiedniej działki. Działanie polegające na rejestrowaniu obrazu działki sąsiada i wizerunków osób na niej przebywających stanowi bowiem naruszenie dóbr osobistych tj. prawa do prywatności oraz prawa do wizerunku.

Takie prawo podlega ochronie prawnej. Zgodnie z art. 24 § 1 i 2 kodeksu cywilnego, osoba, której dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. A w razie dokonanego naruszenia może także żądać od osoby, która dopuściła się naruszenia, aby dopełniła ona czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych.

 Ww. roszczenie, działkowiec powinien kierować bezpośrednio do działkowca, który dopuścił się naruszenia dóbr osobistych.

MAP